جایگاه و جلوه‌های ناسیونالیسم در متون درسی تاریخ دوره پهلوی اول

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ، واحد علوم و تحقیقات تهران،دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

2 گروه تاریخ ، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

3 گروه تاریخ ، دانشگاه شهید بهشتی ایران

چکیده

پس از روی کار آمدن رضا شاه وشکل گیری حکومت پهلوی اول تدوین اصولی کتاب های درسی وهماهنگ سازی آن با ویژگی های ناسیونالیسم حاکمیت پهلوی، درآغاز این عصر دردستور کار وزارت معارف قرار گرفت. براین اساس وزارت معارف سفارش تدوین کتاب های درسی تاریخ را به برخی از نویسندگان مورد تایید دستگاه حکومت ارائه می کرد وکتاب های آنها پس از بررسی درکمیسیون مذکور وپس از تایید نهایی شورای عالی معارف به عنوان کتاب رسمی تاریخ در مدارس ابتدایی ومتوسطه ودرمرحله بعد درمراکز آموزش عالی تدریس می شد. گفتنی است شاخصه ناسیونالیستی عصر پهلوی اول که دروجوه باستان گرایی، ایران گرایی، میهن پرستی و شاه دوستی نمود یافت هم کتاب های درسی تاریخ دوره ابتدایی وهم متوسطه را تحت تاثیر قرار داد. بدون تردید، طرز نگرش نویسندگان این کتاب ها در گزینش مطالباتشان با اهداف موردنظر حاکمیت وقت همسو بود. شایان ذکر است مقوله ملت سازی وناسیونالیسم درمتن محتوی کتاب درسی تاریخ این دوره دردووجه ایجابی( تبار ایرانی، وطن ایرانی، شکوه وعظمت ایران با رویکرد باستان گرایی) وسلبی(تازیان وتورانیان) ارائه شده است که درمقاله حاضر این موارد به طور مفصل پرداخته شده است.

عنوان مقاله [English]

Position and flaunts of Nationalism in the first Pahlavi era history textbooks

نویسندگان [English]

  • FARSHID MEHRI 1
  • reza SHAABANI 2
  • GOBAD MANSOUR BAKHT 3
1 PHD STUDENT , SCIENCE AND RESEARCH BRANCH, ISLAMIC AZAD UNIVERSITY, TEHRAN , IRAN
2 ISLAMIC AZAD UNIVERSITY
3 HISTORY DEWPARTMENT OF SHAHID BEHESHTI UNIVERSITY
چکیده [English]

  After the rise of Reza Shah and the formation of the first Pahlavi regime, principal codification of textbooks and synchronization of that with Pahlavi regime nationalism features    was agenda by the Ministry of Education in beginning this era. Accordingly, the Ministry of Education order to develop history textbooks offered some authors approved by the government and   the their books was  taught after reviewing Commission and after final approval of the Supreme Council of Education as the official history books in primary and secondary schools and in higher education at a later stage. Also , the first Pahlavi era nationalist index was found in  archaism ,  Iranian nationalism, patriotism and  Shah friendship effects , influenced on  both secondary and primary school history textbooks . Undoubtedly, the attitude style of the authors of the books in the selection of their demands was consistent with the objectives regime at the time. It is worth noting nation – building and nationalism concept of within the context of history textbook content of this period are  provided  in two positive aspect (Iranian descent, Iranian homeland, Iran's glorious greatness with  Archaism approach) and negative aspect  (Tazian  and Turanian ) in the present paper  these cases are investigated in detail.