بررسی و مقایسه جایگاه وزارت در خلافت عباسی و عصر ایلخانان با تکیه بر خاندان های برمکی و جوینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه تاریخ، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی ، شبستر - ایران

2 گروه تاریخ، دانشگاه الزهرا،

چکیده

در هر دو دوره ی حمله ی اعراب مسلمان و مغولان به ایران ، دیوان سالاران با فاتحین به
همکاری پرداختند. از جمله ی این خاندان ها، خاندان برمکی و جوینی بودند که توانستند در
خلافت عباسی و ایلخانان به مقام وزارت دست یابند. دیوان سالاری در این دو خاندان تداوم
داشت و آنها در حکومت های قبل به دیوان سالاری پرداختند. این دو خاندان توانستند با نفوذ
در دستگاه خلافت عباسی و ایلخانان آنها را به سوی فرهنگ ایرانی سوق دهند و در جهت
احیاء و بازسازی فرهنگ ایرانی گام برداشتند. خاندان برمکی و جوینی در طول وزارت خود،
خدمات و فعالیت های عمرانی زیادی از جمله ساخت مساجد و مدارس و قصرها را انجام
دهند. آنان همچنین جایگاه بالایی در علم و ادب به دست آوردند و علاوه بر اینکه خود
کتابهایی را تألیف نمودند، دانشمندان و نویسندگان نیز به نام آنها کتب مهمی نوشتند. آنها
همچنین به حمایت شاعران و دانشمندان می رداختند. با وجود آنکه خاندان برمکی و جوینی
خدمات زیادی انجام دادند اما قدرت و نفوذی که خاندان برمکی و جوینی به دست آورده
بودند، باعث ایجاد رقبایی شد که سرانجام زمینه ی سقوط و نابودی آنها را فراهم ساخت.
خاندان برمکی و جوینی نمونه ای از قشر اجتماعی خاص دیوانی ایران هستند که در عرصه ی
روزگاروتاریخ نامی ماندگار از خود بر جای نهاده اند.
واژه های کلیدی : وزارت ، خلافت
عباسی و خاندان برمکی، عصر ایلخانی و خاندان جوینی
.

عنوان مقاله [English]

Study and comparison of ministry position under Abbasid and Ilkhanid caliphates with leaning of Barmakids and Joveini dynasty

نویسندگان [English]

  • Nahid Mohammadioun Shabestari 1
  • Masoumeh GhareDaghi 1
  • Zekrollah mohammadi 2
  • Manizheh sadri 1
1 Department of History, Shabestar Branch, Islamic Azad University, Shabestar, Iran
2 Department of History, alzahra university Iran
چکیده [English]

During both periods when Iran was attacked by Muslim Arabs and the Mongols,
bureaucrats came to cooperate with the conquerors. Included in these were the
Barmakids and the Joveini dynasties who could reach ministry under Abbasid
and Ilkhanid caliphates. Bureaucracy used to be the trend in these two dynasties
and they were bureaucrats in previous in previous governments. These two
dynasties could influence the Abbasid and Ilkhanid caliphates and steer them
towards Iranian culture and they could take steps to revive and restructure
Iranian culture. During their ministries, the Barmakids and the Joveini dynasties
conducted many development services including building mosques, schools and
mansions. Also, they could reach a highly significant position in science and
literature. Not only did they write books by themselves but also many writers
and scientists wrote their books under their names. Similarly, they patronized
many poets and scientists. Although the Barmakids and Joveini dynasties
provided many services, their power and influence produced rivals who set the
stage for their fall. Barmakids and Joveini dynasties represent a special
bureaucrat group in Iranian society who left their name permanently in history
and time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: ministry
  • Abbasid caliphate and Barmakids dynasty
  • Ilkhanid age and Joveini dynasty