نوسازی نظام آبیاری سنتی در غرب ایران: دورۀ پهلوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، مدرس دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

برنامه نوسازی دورۀ پهلوی نظام کهنسال آبیاری سنتی را دستخوش تغییر و تحول کرد. پیامدهای نوسازی نظام آبیاری
سنتی در غرب ایران مسئلۀ اصلی مقاله حاضر است.
ضمن بررسی این مسئله، تحلیل چرایی نوسازی و تبیین شرایط
راهبردی برنامه نوسازی نظام آبیاری نیز از اهداف جانبی این پژوهش است
. پژوهش حاضر رویکردی کیفی دارد. دادهها
از آرشیو اسناد و سایر منابع کتابخانهای، بر اساس نمونهگیری هدفمند، گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از
روش گراندد تئوری استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد در شرایط کافی نبودن میانگین بارشهای سالیانه، استفاده
از فنون آبیاری مصنوعی در کشاورزی الزامی بود. توسعه کشاورزی تجاری و گسترش کاشت محصولات آبی سبب
توجه بیشتر به نظام آبیاری مصنوعی شد. بهرهگیری از سیستمهای آبیاری تحت فشار در کنار سایر روشهای سنتی
آبیاری سطحی از مهمترین برنامههای راهبردی در نوسازی نظام آبیاری بود. سدسازی مدرن، حفرچاههای عمیق و نیمه
عمیق، توسعه و بازسازی شبکه آبیاری و ادغام تشکیلات سنتی نظام آبیاری در ادارات آبیاری منطقهای از جمله اقدامات
بنگاه مستقل آبیاری در غرب ایران بود. افزایش سطح زیر کشت محصولات نقدی مانند تریاک، چغندر و پنبه با بهره
گیری از دانش نوین آبیاری، افزایش راندمان آبیاری، کاهش تنش و بهبود روابط اجتماعی از پیامدهای مهم نوسازی نظام
آبیاری سنتی در غرب ایران بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

modernizing the traditional irrigation system in western Iran: Pahlavi's era

نویسنده [English]

  • Shayan Karami
PhD History of Iran after Islam, Teacher of Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده [English]

rehabilitation program changed the old system of traditional irrigation. The
consequences of modernizing the traditional irrigation system in western Iran are the
main issue of the present paper. By studying this issue, the analysis of the reasons for the
modernization and the explanation of the strategic conditions of the irrigation system
modernization program, are as the objectives of this research. The present study has a
qualitative approach. Data was collected from the archives of documents and other
library resources, based on targeted sampling. To analyze the data, the grounded theory
method is used. The findings show that, under the conditions of insufficient average
annual rainfall, it was imperative to use artificial irrigation techniques in agriculture. The
development of commercial agriculture, and the expansion of planting of crops, led to
more attention to artificial irrigation systems. The use of pressurized irrigation systems,
along with other traditional irrigation techniques, is one of the most important strategic
plans in modernizing the irrigation system. Modern damming, deep and semi-deep
excavation, irrigation network development and rehabilitation, and the integration of
traditional irrigation systems in regional irrigation administrations, including the
activities of an independent irrigation firm in western Iran. Increasing the level of
cultivation of cash products, such as opium, beet and cotton, was based on the important
implications of modernizing the traditional irrigation system in western Iran, utilizing
modern irrigation knowledge, increasing irrigation efficiency, reducing tension and
improving social relations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: West of Iran
  • Pahlavi Era
  • Modernization
  • Traditional Irrigation System
  • Grounded theory