تحولّات اقتصادی (ارضی) دوره ی آق قویونلو ( 908-857ق).

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 استاد گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی (عهده دار مکاتبات)

چکیده

به رغم اهمیت تحولات سیاسی و فرهنگی ایران در دوره فرمانروایی آق قویونلوها در نیمه دوم سده
9ق، تحولات اقتصادی این دوره نیز حائز اهمیت بسیار است. سیاست های اقتصادی این دوره عمدتاً بر پایة
نظام زمینداری و دامپروری بنا شده بود. اوزون حسن بنیانگذار این سلسله، قانون نامه ای تدوین کرد که در
نوع خود کم نظیر بود؛ بیشتر مطالب این قانون نامه در خصوص میزان و نوع مالیاتی است که کشاورزان و
دامپروران کوچ نشین به دولت پرداخت می کردند. اوزون حسن توانست مالیات اراضی را که در سراسر
مملکت گرفته می شد یکسان کند و قانون نامه ای را برای تعیین تکلیف شکایت مردم، مرافعات آنان، تعیین
تعزیر و جرایم و جز آن نوشت و به سراسر قلمرو خود فرستاد تا بدان عمل کنند. او با این کار بازنگری در
مالیات بندی اراضی و اصلاح مباحث مالیاتی را خواستار شد. تا از فشار فزایندة مالیاتی بر تودة مردم بکاهد.
برخی دیگر از سلاطین آق قویونلو نیز به پیروی از اوزون حسن اقداماتی را در جهت رفع مظالم مالیاتی،
حذف مالیات های غیر اسلامی و پیشگیری از هرج و مرج در مالیات گیری انجام دادند. به ویژه سلطان
یعقوب که بیشتر اهتمامش را در جهت اصلاحات در حوزة سیورغال ها معطوف داشت. اما رستم بیگ با خط
بطلانی بر اصلاحات انجام شده در گذشته، بار دیگر واگذاری در امر سیورغال ها 4را افزایش داد به گونه ای
که هیچ یک از سلاطین آق قویونلو تا آن زمان به اندازة او سیورغال واگذار نکرده بودند. احمد پادشاه نیز
تحت تأثیر عثمانی ها، اصلاحاتی را در جهت حذف مالیات های غیر شرعی و کاهش نفوذ زمینداران انجام
داد. حال پرسش اصلی این پژوهش آن است: تحولات اقتصادی دورة آق قویونلو کدامند؟ به نظر می رسد
این پژوهش توانسته، تحولات و اصلاحات اقتصادی دورة آق قویونلو را تبیین کند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economical evolutions of AqQoyunlu era(857-908 Iunar)

نویسندگان [English]

  • Reza Taherkhani 1
  • Mohammed Sepehri 2
1 Islamic nations history and civilization phd , student . Tehran Markazi Islamic Azad university. Reza.Dr.taherkhani@gmail. Com
2 . Historical documentary of Islamic Azad university. Tehran Markaz. Academy (corres pondence): sepehran55@gmail. Com.
چکیده [English]

Economical evolution is too important in the era of AqQoyunlu
despite of the importance of the cultural and political evolutions of Iran in
second half of century 9. Economical policies had been based on landed
property and breeding system ozoun Hasan, the founder of this dynasty,
has been provided a legislation which was great. Most parts of the
legislation was about the rate and kinds of Taxes which farmers and paul
terers must obey and pay it to the government. He made equalities all
arounnd the country about land taxes. He wrote a legislation about
determining of people complaint , punishment , and fine. Then sent it to all
around the country for obeying. He wanted them to obey, revise, and
reform it dueto decreasing of the taxes pressure on people. Some of the
other kings decided to follow him and made equalities among their
government to prevent of taxes increasing and removing non slamic taxes
and its anarchy. Especially king Yaaghoub tried his best about suyurgal,
But Roustam Beig destroyed it and increased suyurgal trans fering and
allotting.
He increased them as much as he could, Nobody did it before. King
Ahmed did reformation about illegal taxes and decreased the effect of
people who owend lots of lands by following of ottoman Empire.
Therefore the most important question of the present research is that: what
are economical evolutions of AqQoyunlu era? It seems that the present study been determined about AqQoyunlu’s economical evolutions and
reformations.
It is used of explanatory – analytical Method beased on library
references in this researeh.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: AqQoyunlu
  • economical evolutions
  • ozoun Hasan
  • king Yaaghoub
  • Roustam Beig
  • king Ahmed