علل تقابل شاه اسماعیل با مشعشعیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت علیهم السلام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

چکیده

شاه اسماعیل اول صفوی یکی از شخصیت های پیچیده تاریخ ایران اسلامی می باشد که با اعمال و رفتار منحصر به
فرد خود توجه بسیاری از اندیشمندان حوزه تاریخ ایران و تشیع را به خود جلب نموده است. گزارش های تاریخی
درباره رفتار شاه اسماعیل با گروه های مختلف مذهبی بیانگر برخورد همراه عطوفت او با شیعیان و در سویی دیگر
خشونت زائدالوصف او در تقابل با مخالفان سیاسی و مذهبی است. اما گاه رفتار تندی نسبت به هم کیشان خود نیز از
وی دیده می شود که از جمله آنها می توان به مشعشعیان که منسوب به تشیع بودند اشاره کرد. آیا ادعای الوهیت
رؤسای این فرقه مذهبی موجب برافروخته شدن تعصب مذهبی اسماعیل شده است؟ یا باید علت تقابل او با مشعشعیان
را در بازی های سیاسی روزگار جستجو کرد که موجب صف آرایی دو طرف گردید؟ آنچه که مشخص است اینکه،
در این مورد در بین پژوهشگران تاریخ ایران اسلامی اتفاق نظر وجود ندارد و هر دو بُعد قضیه طرفدارانی دارد. این
پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، قصد دارد با کنکاش در منابع دوره صفوی و بازشناسی شخصیت شاه اسماعیل و
انگیزه های او از ترویج تشیع، گامی در خصوص رسیدن به حقیقت ماجرا و اینکه آیا برخورد اسماعیل با مشعشعیان
جنبه اعتقادی داشته یا برای گسترش قلمرو و تثبیت حاکمیت خود، بردارد



عنوان مقاله [English]

Causes of Shah Ismail's Conflict with Moshashaeian

نویسندگان [English]

  • hamid reza motahari
  • Saeid Najafinejad
Research Center for Ahlulbayt History and Conducts Islamic Sciences and Culture Academy
چکیده [English]

Abstract
Shah Isma'il I Safavid is one of the complex characters of Iranian Islamic
history that has attracted the attention of many scholars in the field of
Iranian history and Shi'ism with their unique actions and behaviors.
Historical reports on the behavior of Shah Isma'il with various religious
groups indicate that his relationship with Shiites and, on the other hand,
his brutal violence, is in contrast to political and religious opponents. But
sometimes he has a tremendous attitude towards his fellow believers,
including those who refer to Moshashaeian who are related to Shi'ism.
Is the claim of divinity the heads of this religious sect that has inspired
Ismail's religious fanaticism? Or should he look for the reason for his
confrontation with Moshashaeian in the players in the political games of
the day, which led to the two sides' alignment? What is clear is that, in
this case, there is no agreement among scholars in the history of Islamic
Iran, and both sides have the affair. This descriptive-analytic method
aims to investigate the sources of the Safavid period and recognize the
character of Shah Isma'il and his motives for promoting Shiism, a step
towards the truth of the story, and whether Ishmael's encounter with
Moshashaeia the scholars has a religious dimension or to extend the
realm and Consolidate your sovereignty